Güncel Piyasa ve Ekonomi Yorumları
Analizler

Eylül ayında kendimizi finanse edemedik.

Eylül ayı Cari ödemeler dengesi 2.364 milyon $ açık yönünde geldi. Beklenti 2.700 milyon $ açık yönündeydi. Beklentiye hemen hemen paralel bir veri olduğunu söylemek mümkün.

Dış ticaret açığı cari ödemeler dengesinin açık yönünde gelmesinde etkili olmuş görünüyor. Bunun sonucunda on iki aylık cari işlemler açığı 27.539 milyon $ oldu. Yılı kapattığımız rakamlar beklenenin üzerinde olacak anlaşılan.

Bununla birlikte geçen yıl Ocak – Eylül döneminde 8.127 milyon $ fazla verirken bu yıl aynı dönemde 27.973 milyar $ açık verdik. Turizm tarafında cari dengeye olumlu katkı gelmeye başladı ancak yabancı kaynağa oldukça fazla ihtiyaç duyduğumuz rakamlardan anlaşılıyor. Finans hesabı dikkate alındığında zor bir yıl geçirdiğimizi söylemek mümkün

Doğrudan yatırımlarda 437 milyon $ giriş, portföy yatırımlarında ise 607 milyar $ çıkış olmuş.  Yılın başından bu yana 15 milyar $ portföy çıkışı oldu. Portföy yatırımları tarafındaki çıkışta yabancı yatırımcıların özellikle swap cephesine için canları yanmış gibi görünüyor. Ancak yeni atamalar sonrası normalleşme adımları atılıyor. Piyasa açısından gerekli adımların 19 Kasım ve sonrasında da atılmaya devam etmesi halinde portföy çıkışlarının önünün kesilebileceğini, aksine yeni ve güçlü girişlerin olabileceğini düşünüyoruz.

Eylül ayındaki 607 milyon $ çıkıştaki alt detaylarda yurt dışı yerleşiklerin hisse senedi piyasasında 322 milyon ABD doları net satış, devlet iç borçlanma senetleri piyasasında ise 424 milyon ABD doları net alış yaptığı görülmektedir.

Diğer yatırımlarda ise 1.029 milyon $  çıkış var. Bunda yurt içi bankaların yurt dışı muhabirlerindeki efektif ve mevduat varlıkları 512 milyon ABD doları net artış gösterirken, yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatları 952 milyon ABD doları net azalış kaydetmesi etkili olmuş görünüyor.

Bu rakamlarla birlikte finansman kısmında negatif bir sonuç oluşuyor. Eylül ayında kendimizi finanse edememekle birlikte Merkez Bankası resmi rezervlerden 3.631 milyon $ kullanmışız.

Genel finansman hesabını özetlersek, 437 mn $’lık doğrudan yatırım girişine, 607 mn $ portföy çıkışı ve 1.029 mn $’lık diğer yatırımları çıkardığımızda 1.199 mn $ açık verdiğimiz dikkat çekiyor. Bundan 67 mn $’lık net hata noksanı çıkardığımızda yaklaşık 1.266 mn $’lık bir finansman açığımız oluşuyor. Buna cari hesaptan gelen 2.364 mn $ açığı çıkardığımızda ulaşılan 3.630 mn $ döviz açığı TCMB rezervlerinden kullandık. Böylelikle Ocak – Eylül döneminde Merkez Bankası’nın rezervlerinden toplam 42.634 milyon $ kadar kısmına kendimizi finanse etmek için ihtiyaç duyduğumuz sonucu çıkıyor. Geçen yıl aynı dönede rezervlere 4.240 milyon $ eklemiştik.

Gümrük Bakanlığının ekim ayı verilerine göre daha düşük cari açık rakamı alacağımızı düşünüyoruz. İhracat tarafında ekim ayı verilerinde güzel sonuçlar aldık ve bir ivmelenme olduğuna yönelik sinyaller almış olduk. Mevcut ivmelenmeye baktığımızda ilerleyen aylarda cari işlemeler dengesinde cari fazlaya döndüğümüz bir ortam oluşabilir.